You are here: Home » คู่มือดูแลบอนไซ » กฎบอนไซการใช้กระถาง

กฎบอนไซการใช้กระถาง

กฎบอนไซการใช้กระถาง

การเลือกกระถางให้เหมาะกับต้นไม้ของเรา

ความหมายของคำว่า bonsai ก็คือต้นไม้ที่ปลูกในกระถางเล็กๆตื้นๆ  ต้นไม้เป็นเพียงองค์ประกอบส่วนเดียวของภาพรวมทั้งหมด ยังมีกระถางที่เป็นองค์ประกอบที่เหลือเพื่อทำให้งานชิ้นนั้นสมบูรณ์ขึ้น  ฉะนั้นนอกเหนือจากต้นไม้ที่เราจะใช้แล้ว  การเลือกชนิดของกระถางและการจัดวางตำแหน่งต้นไม้ก็เป็นส่วนที่เสริมให้บอนไซของเราดูดีขึ้นหรือแย่ลงไป  ฉะนั้น บอนไซของเราจะไม่มีทางไปถึงจุดที่มันจะสวยงามที่สุดได้จนกว่าเราจะเลือกกระถางที่เหมาะสมได้เท่านั้น  บ่อยครั้งที่เราจะเห็นว่ามีบอนไซหลายๆต้นที่เจ้าของเปลี่ยนกระถางให้กับมันหลายต่อหลายครั้งเหมือนกับการลองผิดลองถูกเพื่อให้บอนไซต้นนั้นสามารถที่จะแสดงศักยภาพความงดงามของมันได้สูงที่สุดนั่นเอง  การเรียนรู้วิธีที่เราจะเลือกกระถางสำหรับต้นไม้ของเราจะเป็นการดีที่สุดที่จะไม่ต้องสิ้นเปลืองทั้งเงินทองและเวลาเพื่อเปลี่ยนกระถางใหม่โดยใช่เหตุ การที่เราจะเลือกกระถางให้เหมาะกับต้นไม้ที่เรามีอยู่นั้นเราต้องพิจารณาหัวข้อหลักๆ 4 ประการ คือ  ขนาด  รูปทรง  สี  และลวดลายบนกระถาง

ขนาดของกระถาง

แรกสุดเลยที่เราต้องพิจารณาตัดสินใจก็คือเราจะใช้กระถางขนาดไหนกับต้นไม้ของเรา  ตั้งแต่ ความกว้าง ความยาว และความลึกของกระถาง  โดยเราสามารถอาศัยหลักการพิจารณาตัดสินใจเลือกได้ดังนี้

a) กระถางควรมีความลึกเท่ากับเส้นผ่าศูนย์กลางของลำต้นที่อยู่เหนือดิน

ขนาดของกระถาง

ขนาดของกระถาง

b) สำหรับกระถางทรงรีรูปไข่หรือทรงสี่เหลี่ยมควรมีความยาวของกระถางเป็น 2/3 ของความสูงของต้นไม้

c) สำหรับกระถางทรงกลมควรมีเส้นผ่าศูนย์กลางของกระถางเป็น 1/3 ของความสูงของต้นไม้

d) หากต้นไม้ของเรามีพุ่มที่กว้างมาก  กระถางที่ใช้ควรเป็นกระถางที่กว้างกว่าปรกติซึ่งอาจจะดูไม่สมดุลแต่เราสามารถลดความลึกของกระถางมาช่วยให้ดูสมดุลได้

e) สำหรับต้นไม้ที่เตี้ยล่ำกระถางที่ใช้ควรลึกกว่าปรกติแต่แคบกว่า

โปรดระลึกไว้เสมอว่าหลักการพิจารณาขนาดของกระถางข้างต้นนั้นเป็นเพียงแนวทางเท่านั้น  บางครั้งเราต้องพิจารณาถึงประเภทของต้นไม้ที่เราจะปลูกด้วยต้นไม้บางชนิดมีระบบรากที่เจริญงอกงามเร็วมาก เช่น ตะโก ต้นโมก ข่อย เมเปิ้ล ฯ ซึ่งต้องการกระถางที่มีความลึกมากกว่าปรกติ

รูปทรงของกระถาง

รูปทรงของกระถางที่เราจะใช้ต้องกลมกลืนเข้ากันได้กับต้นไม้ของเรา  เราจำเป็นที่จะต้องพิจารณาดูลักษณะต้นไม้ของเราว่ามีรูปร่างอย่างไร ดู“อ่อนช้อย” หรือ ดู“บึกบึนแข็งแรง” หรือแบบผสมผสานกันทั้งอ่อนช้อยและบึกบึนแข็งแรง  เราจะดูอย่างไรว่าต้นไม้ของเราเป็นแบบอ่อนช้อยหรือว่าบึกบึนแข็งแรง  ต้นไม้ที่ดูบึกบึนแข็งแรงจะเป็นต้นไม้ที่ให้ความรู้สึกถึงความมั่นคงแข็งแรงของมัน มีฐานของลำต้นที่กว้างใหญ่และเรียวขึ้นไปหายอด มีเปลือกที่แตกเป็นริ้วดูเก่าแก่  มีกิ่งที่ดูมั่นคง มีพุ่มใบที่ดกหนา  และอาจจะมีซากไม้ร่วมอยู่ด้วย  ส่วนต้นไม้ที่เป็นแบบอ่อนช้อยจะเป็นต้นไม้ที่มีลำต้นที่ตรงหรือโค้งเรียบสม่ำเสมอ  เปลือกของลำต้นเรียบ ดูลำต้นและกิ่งอ่อนช้อยเคลื่อนไหว มีพุ่มใบที่ไม่หนามากและลำต้นไม่เรียวมาก

กระถางที่เราเลือกจะต้องสอดคล้องกับต้นไม้ของเรา  มีหลักการพิจารณาดังนี้:

1) กระถางรูปทรงสี่เหลี่ยมเหมาะสำหรับต้นไม้จำพวกสนและต้นไม้ที่มีฐานกว้างใหญ่ มีรากแผ่กว้าง  เป็นกระถางทรงที่เหมาะกับต้นไม้ที่ดูมั่นคงแข็งแรง

2) กระถางรูปทรงรีเหมาะกับต้นไม้ที่ดูมีลีลาอ่อนช้อย  ทรงบูมหรือสวนป่า

3) กระถางทรงกลมเหมาะสำหรับต้นไม้ทรงบัณฑิต

4) ขอบของกระถางเราสามารถเลือกโดยพิจารณาขอบ  หากมีขอบหนาจะดูมั่นคงแข็งแรง  กระถางที่ไม่มีขอบจะดูนุ่มนวลขึ้นเหมาะกับต้นไม้ที่ผสมผสานระหว่างมั่นคงแข็งแรงกับลีลาอ่อนช้อย

5) มุมของกระถางก็มีความสำคัญที่เราต้องพิจารณา  หากมีมุมฉากจะเสริมความมั่นคงแข็งแรงยิ่งขึ้น  แต่ถ้าเป็นมุมโค้งจะดูนุ่มนวลขึ้น

6) ขากระถาง  จุดประสงค์หลักของการทำขากระถางก็เพื่อให้มีการระบายน้ำและอากาศได้ดี  แต่ขากระถางก็มีส่วนต่อภาพรวมของบอนไซของเรา

สีและลวดลายของกระถาง

เมื่อเราได้รูปทรงของกระถางที่เราจะต้องใช้แล้ว  สิ่งถัดมาที่ต้องตัดสินใจก็คือสีและลวดลายที่ผิวกระถาง  สีของกระถางเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่สำคัญอย่างมาก  การเลือกสีของกระถางที่ถูกต้องจะทำให้ต้นไม้และกระถางของเราดูกลมกลืนเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน  หลักการเลือกสีก็โดยอาจพิจารณาจากสีของเปลือกไม้  สีของพุ่มใบ หรือดอก แต่ไม่ควรเลือกกระถางที่มีสีโดดเด่นกว่าสีหลักของต้นไม้ของเรา  สีอ่อนๆเรียบๆเช่น สีน้ำตาล  แดง  ส้ม หรือเหลืองจะเข้าได้กับต้นไม้ได้ดีและให้ภาพรวมที่ดูนุ่มนวล  แต่บางครั้งการใช้สีตัดกันก็ได้ผลดีเช่นใช้กระถางสีน้ำเงินตัดกับสีแดงของพุ่มใบของต้นเมเปิ้ล เป็นต้น  แต่การเลือกใช้ประเภทนี้ผู้ใช้ต้องมีประสบการณ์มากพอสมควรผลงานจึงจะออกมาดี

 

ที่มาจาก

http://www.bonsaisiam.com/archives/70